Viện khoa học công nghệ mỏ: 40 năm gắn kết nghiên cứu khoa học với sản xuất

Thứ sáu - 19/10/2012 01:39
Viện Khoa học Công nghệ Mỏ thành lập ngày 24/10/1972, đến nay tròn 40 năm. Bốn thập kỷ qua, các thế hệ của Viện đã nỗ lực phấn đấu, vượt qua mọi khó khăn gian khổ, thực hiện hàng nghìn đề tài, dự án các cấp, trong đó có nhiều đề tài dự án thuộc Chương trình khoa học công nghệ trọng điểm cấp Nhà nước, cấp Bộ, cấp Tập đoàn, góp phần từng bước đưa ngành công nghiệp khai khoáng của Việt Nam trở thành ngành có trình độ công nghệ tiên tiến, ngang tầm với các nước trong khu vực và trên thế giới. Viện đã vinh dự được Nhà nước tặng thưởng Huân chương Độc lập hạng Nhì, hạng Ba; Huân chương Lao động hạng Nhất, hạng Nhì, hạng Ba. Nhiều công trình của Viện đã đoạt giải thưởng “Sáng tạo khoa học công nghệ Việt Nam” (Vifotec) và các giải thưởng khác của các tổ chức trong nước và quốc tế như giải thưởng WIPO (của Liên hợp quốc), giải “Sáng tạo quốc tế” tổ chức tại Hàn Quốc năm 2008, giải thưởng tại “Chợ công nghệ thiết bị Vietnam Asean+3” tổ chức tại Việt Nam năm 2009... Để có được những thành công đó, Viện đã chuẩn bị cho mình những bước đi, những quyết sách có tính bứt phá, những phương thức hoạt động mới để phù hợp với tình hình thực tế từng giai đoạn.
Ban lãnh đạo Viện KHCN mỏ hôm nay

Ban lãnh đạo Viện KHCN mỏ hôm nay

XÂY DỰNG MÔ HÌNH HOẠT ĐỘNG PHÙ HỢP VỚI TÌNH HÌNH THỰC TẾ

Cùng với việc xây dựng Đề án chuyển đổi hoạt động theo Nghị định 115/2005/NĐ-CP (đã được Vinacomin phê duyệt trong Quyết định 2335/QĐ-HĐTV và Viện chính thức chuyển sang hoạt động chế độ tự chủ, tự chịu trách nhiệm từ ngày 28/9/2010), Viện đã xây dựng mô hình hoạt động theo cơ chế quản lý, điều hành tập trung nhằm tăng cường năng lực để tham gia thực hiện các chương trình khoa học công nghệ lớn của Ngành, điều phối và chỉ đạo thực hiện các nhiệm vụ đảm bảo yêu cầu về tiến độ và chất lượng; xây dựng các quy chế quản lý điều hành mọi mặt như công tác tổ chức, tuyển dụng cán bộ, công tác kế hoạch, tài chính, khoán chi phí và sản phẩm, đào tạo cán bộ, thi đua khen thưởng, kỷ luật, công tác lao động tiền lương, phân phối thu nhập… Mọi hoạt động của Viện được điều hành theo hệ thống quản lý thống nhất từ lãnh đạo Viện đến giám đốc các đơn vị trực thuộc và các trưởng, phó phòng chuyên môn, nghiệp vụ trên cơ sở tăng cường vai trò đôn đốc, kiểm tra giám sát, quản lý điều hành của thủ trưởng các đơn vị. Thực tế hoạt động trong những năm qua cho thấy, các quy chế này của Viện đã được khẳng định là đúng đắn, tạo sự tin tưởng trong mỗi cán bộ viên chức, đoàn kết, toàn tâm, toàn ý đóng góp công sức, trí tuệ vào việc thực hiện nhiệm vụ chung của Viện.

ĐA DẠNG HÓA VÀ MỞ RỘNG LĨNH VỰC HOẠT ĐỘNG

Cùng với việc hoàn thành tốt các nhiệm vụ khoa học công nghệ Nhà nước, Bộ Công Thương và Vinacomin giao hàng năm; giải quyết thành công nhiều vấn đề khoa học công nghệ trọng điểm, phức tạp của ngành Than - Khoáng sản; chủ động nghiên cứu tiến trước, nghiên cứu đón đầu, tạo ra nhiều sản phẩm khoa học công nghệ có chất lượng tốt, Viện đặc biệt quan tâm công tác đổi mới, mở rộng, đa dạng hóa lĩnh vực hoạt động để đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của các đơn vị trong ngành về đổi mới và phát triển khoa học công nghệ, đẩy mạnh chuyển giao các sản phẩm khoa học công nghệ của Viện vào sản xuất bằng nhiều hình thức như thực hiện tổng thầu EPC bao gồm từ nghiên cứu, tư vấn, thiết kế công nghệ mới, cung ứng vật tư thiết bị mới, xây dựng, lắp đặt và đào tạo hướng dẫn vận hành; mở rộng mô hình liên kết với các đơn vị sản xuất sử dụng công nghệ và thiết bị mới do Viện đề xuất theo các hình thức khác nhau như hỗ trợ kỹ thuật, phối hợp góp vốn đầu tư...; tăng cường công tác tư vấn thiết kế xây dựng mỏ mới, nâng công suất mỏ, giám sát thi công xây dựng mỏ, dịch vụ kỹ thuật như kiểm định tính năng phòng nổ, thí nghiệm hiệu chỉnh, sửa chữa thiết bị điện, kiểm định vật liệu nổ công nghiệp... chế tạo thiết bị, sản xuất vật liệu để chủ động phục vụ cho chính các công trình nghiên cứu ứng dụng của Viện và cung cấp cho các đơn vị trong ngành như các loại dàn chống tự hành, giá khung thủy lực di động, chất dẻo (dùng cho chống lò bằng vì neo chất dẻo cốt thép), kíp nổ vi sai phi điện an toàn, các thiết bị điện an toàn phòng nổ, thiết bị tiết kiệm năng lượng, bột manhêtit siêu mịn, thuốc nổ nhũ tương rời... Viện cũng đã mở rộng hoạt động bằng hình thức tham gia đầu tư, góp vốn với một số công ty như Công ty Cổ phần than Vàng Danh, Công ty TNHH MTV than Nam Mẫu, Công ty Cổ phần Chế tạo Thiết bị và Xây lắp Công trình - Vinacomin, Công ty Cổ phần Công nghệ cao Việt Nga - Vinacomin...

TĂNG CƯỜNG TIỀM LỰC KHOA HỌC, ĐẦU TƯ XÂY DỰNG CƠ SỞ VẬT CHẤT KỸ THUẬT

Công tác đầu tư xây dựng cơ sở vật chất kỹ thuật được Viện chú trọng đẩy mạnh nhằm tạo điều kiện thuận lợi cho các hoạt động nghiên cứu triển khai. Hàng năm, Viện xây dựng kế hoạch và chi hàng chục tỷ đồng cho việc mua sắm phương tiện, trang thiết bị, máy móc và hoàn thiện trụ sở của Viện tại số 3 phố Phan Đình Giót - Hà Nội; xây dựng khu sản xuất thực nghiệm và các phòng thí nghiệm tuyển than, xưởng sản xuất nhiên liệu huyền phù than - nước, phòng thí nghiệm hiệu chuẩn thiết bị điện tại Ô Cách (quận Long Biên - Hà Nội). Tại Uông Bí (Quảng Ninh), Viện đã đầu tư xây dựng và đưa vào sử dụng trụ sở làm việc Trung tâm An toàn Mỏ, Trung tâm Vật liệu nổ Công nghiệp, nhà điều hành sản xuất Công ty Phát triển Công nghệ và Thiết bị mỏ và khu thử nghiệm vật liệu nổ công nghiệp tại Khe Ươm. Từ cơ ngơi ban đầu (năm 1972) chỉ vỏn vẹn 20 gian nhà tranh cấp 4 ở xóm nhỏ ven bờ sông Đuống (Yên Viên, Gia Lâm), đến nay Viện đã có trụ sở làm việc khang trang với nhiều nhà cao tầng tại trung tâm thành phố Hà Nội và có thêm 3 trụ sở nghiên cứu tại Uông Bí với diện tích hàng chục ngàn mét vuông do các đơn vị trực thuộc của Viện là Trung Tâm An toàn Mỏ, Trung tâm Vật liệu nổ Công nghiệp và Công ty Phát triển Công nghệ và Thiết bị mỏ quản lý, sử dụng. Hiện nay, Viện đang hoàn tất các thủ tục, hồ sơ để khởi công xây dựng tòa nhà làm việc 15 tầng tại số 3 phố Phan Đình Giót - Hà Nội trong năm 2012.

Viện có 14 phòng thí nghiệm với trang thiết bị hiện đại, được Tổng cục Tiêu chuẩn Đo lường Chất lượng cấp Giấy chứng nhận đạt chuẩn quốc gia và các tổ hợp thiết bị như tổ hợp thiết bị địa vật lí, thiết bị định vị vệ tinh toàn cầu, máy toàn đạc điện tử, máy xác định tọa độ từ vệ tinh, các phần mềm tính toán, thiết kế… Đây là nguồn lực quan trọng phục vụ đắc lực cho công tác nghiên cứu trong các lĩnh vực điều kiện tự nhiên; môi trường; tính chất cơ lí đất đá, than, khoáng sản; sử dụng an toàn thiết bị điện và vật liệu nổ công nghiệp; tiết kiệm năng lượng và phòng chống  các hiểm họa bục nước vào lò, cháy nổ khí mêtan…

CHÚ TRỌNG XÂY DỰNG ĐỘI NGŨ CÁN BỘ NGHIÊN CỨU KHOA HỌC

Xác định rõ con người là yếu tố quyết định cho mọi thành công của Viện. Vì vậy, trong những năm qua, Viện đặc biệt quan tâm công tác bồi dưỡng, đào tạo và xây dựng đội ngũ cán bộ vững mạnh, tạo ra một nguồn nhân lực tri thức có đủ năng lực để giải quyết các nhiệm vụ khoa học công nghệ trọng điểm của ngành. Viện luôn tìm kiếm cơ hội và tận dụng tối đa các nguồn kinh phí cho đào tạo cán bộ, từ kinh phí của Nhà nước, của Vinacomin và kinh phí tự có của Viện, quan hệ hợp tác với các trường đại học nước ngoài như trường Đại học Mỏ Moskva, trường Đại học mỏ Xanh Pêtecbua, trường Đại học Mỏ quốc gia Ba Lan… để gửi cán bộ sang đào tạo chuyên môn. Với chủ trương tiêu chuẩn hóa cán bộ, Viện đã gửi hàng ngàn lượt cán bộ viên chức đi đào tạo theo nhiều hình thức: đào tạo sau đại học, tại chức, chính trị, ngoại ngữ, công nghệ thông tin, tham gia hội nghị, hội thảo khoa học và tham quan, khảo sát, thực tập sản xuất ở nước ngoài, tổ chức các lớp bồi dưỡng tay nghề, nâng bậc cho đội ngũ kỹ thuật viên, tổ chức các lớp đào tạo, tập huấn về tiêu chuẩn VILAS, tiêu chuẩn ISO/IEC cho cán bộ viên chức để nâng cao hơn nữa chất lượng sản phẩm và dịch vụ kỹ thuật. Chỉ tính từ năm 2007 đến nay, Viện đã gửi đi các trường đại học trong nước và nước ngoài đào tạo thạc sĩ 93 người và đào tạo tiến sĩ 29 người (25 người làm luận án tiến sĩ ở các nước Liên bang Nga, Trung Quốc, Ba Lan, 4 người làm luận án tiến sĩ ở trong nước), trong số đó, đã có 53 người được cấp bằng thạc sĩ, 6 người được cấp bằng tiến sĩ và đã trở về Viện làm việc.

Hiện tại, trong tổng số 460 cán bộ CNVC có 14 người là tiến sĩ, 64 người là thạc sĩ, 63 người đang làm luận án tiến sĩ và thạc sĩ, 265 người là kỹ sư, cử nhân. Đây thực sự là tài sản, là nguồn lực vô cùng quý giá để mở rộng, phát triển các lĩnh vực hoạt động và xây dựng thương hiệu của Viện. 

TĂNG CƯỜNG HỢP TÁC QUỐC TẾ

 Trong hoạt động nghiên cứu triển khai khoa học công nghệ, Viện luôn tăng cường các mối quan hệ, hợp tác với các đối tác nước ngoài để khai thác có hiệu quả các dự án tài trợ, hợp tác nghiên cứu, chế tạo thiết bị, chuyển giao công nghệ, trao đổi thông tin, đào tạo cán bộ… Những công trình có sự hỗ trợ tích cực của các công ty nước ngoài, có thể kể đến như, hợp tác với các công ty của Nga trong tư vấn, thiết kế mỏ hầm lò Khe Chàm II-IV, mỏ hầm lò Núi Béo; lập dự án đầu tư cải tạo hệ thống truyền động điện máy xúc EKG-(4,6) 5A cho các Mỏ lộ thiên…; Hợp tác với các đơn vị của Ba Lan thiết kế, cung cấp thiết bị lắp đặt các hệ thống thiết bị đo khí mêtan tự động, hệ thống kiểm soát, định vị nhân sự trong lò; nghiên cứu chống cháy mỏ; đầu tư xây dựng phòng thí nghiệm xác định tính tự cháy của than…; cùng rất nhiều đối tác đến từ các nước Nhật Bản, Australia, Liên bang Đức, Séc...

Nhìn lại những chặng đường đã đi trong suốt 40 năm qua với không ít thăng trầm, khó khăn, thử thách nhưng cũng đã ghi nhận nhiều dấu ấn kỷ niệm, những thành tựu to lớn trong hoạt động khoa học công nghệ và những đóng góp quan trọng vào sự nghiệp công nghiệp hóa hiện đại hóa của ngành, Viện Khoa học Công nghệ Mỏ thực sự trở thành một điển hình trong việc gắn kết nghiên cứu khoa học với sản xuất, giải quyết được các yêu cầu bức xúc của sản xuất, mang lại hiệu quả thiết thực cho các doanh nghiệp mỏ. Với những thành tích đó, Viện vinh dự, tự hào được Đảng và Nhà nước tặng thưởng Huân chương Độc lập hạng Nhì vào đúng dịp kỷ niệm 40 năm thành lập. 
 
 

Tác giả bài viết: TS. Nguyễn Anh Tuấn (Viện trưởng Viện KHCN Mỏ - Vinacomin)

Tổng số điểm của bài viết là: 0 trong 0 đánh giá
Click để đánh giá bài viết